Qısa cavab
Uşağın bədənində göyümtül ləkə və ya göyərmə görəndə, səbəbi anlamaq üçün onun harada yerləşdiyi çox vacibdir. Sağrı və beldəki Monqol ləkəsi zərərsizdir. Dodaqlarda, dildə və ya ağız ətrafında görünən göyərmə isə ürək və ya ağciyərlə bağlı problemin əlaməti ola bilər və həkim müayinəsi tələb edir.
Monqol ləkəsi nədir?
Monqol ləkəsi körpələrin sağrı və bel nahiyəsində rast gəlinən boz-göy rəngli, fizioloji və zərərsiz piqment ləkəsidir. Çox vaxt ilk illərdə tədricən solur və heç bir müalicə tələb etmir. Zədədən yaranan qançırdan fərqli olaraq, toxunanda ağrımır və günlər keçdikcə rəngini dəyişmir.
Ağız ətrafında, dodaqlarda və dildə göyərmə nə deməkdir?
Dodaqların, dilin və ağız selikli qişasının göyərməsi mərkəzi siyanoz adlanır. Bu, qanda oksigenin azaldığını göstərə bilər və təcili qiymətləndirmə tələb edir. Ağız ətrafında yüngül göyərmə bəzən körpə üşüyəndə və ya bərk ağlayanda qısa müddətə görünür. Lakin tez-tez təkrarlanırsa, qidalanma zamanı yaranırsa və ya başqa əlamətlərlə müşayiət olunursa, uşaq mütləq həkimə göstərilməlidir. Yenidoğanın ilk günlərində əl və ayaqlarının göyümtül olması isə çox vaxt normaldır.
Klinik təcrübədən nümunə
Bu yaxınlarda müayinə etdiyim bir körpədə ağız ətrafında göyərmə müşahidə etdim. Müayinə zamanı ürəkdə üfürüm eşitdiyim üçün körpəni exokardioqrafiyaya yönləndirdim. Müayinədə açıq oval pəncərə (Patent Foramen Ovale, PFO) aşkar olundu. Bu, bir çox körpədə rast gəlinən və əksər hallarda zamanla öz-özünə bağlanan vəziyyətdir.
Bu nümunə vacib bir məqamı xatırladır: göyərmənin səbəbi təkcə PFO olmur. Bəzi hallarda bu əlamət daha ciddi anadangəlmə ürək qüsurlarının və ya ağciyər xəstəliklərinin göstəricisi ola bilər. Buna görə belə hallarda pediatr müayinəsi, lazım gəldikdə isə uşaq kardioloqunun qiymətləndirməsi vacibdir.
Nə vaxt təcili yardım çağırmaq lazımdır?
- dodaqlar, dil və ya üz göyərib;
- uşaq çətin, tez və ya xırıltılı nəfəs alır, nəfəsi dayanır;
- uşaq süstdür, çətin oyanır;
- körpə qidalanma zamanı göyərir, tərləyir və əmə bilmir.
Belə hallarda dərhal 103 nömrəsinə zəng edin.
Bu yazı maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.